🌿 वनराईचा आर्तनाद - आम्ही तपोवन.

 🌿 वनराईचा आर्तनाद - आम्ही तपोवन.  

 प्रभू श्रीरामांना तपोवनाची करुणामय आर्त हाक....

प्रभू श्रीराम,

अयोध्याधीश, करुणासागर,

वनातील लाखो निष्पाप जीवांचे अनादि रक्षक,

आपल्या चरणी आमची नम्र वाणी.🙏

आज आम्ही, वनातील ही उंच उंच झाडे,

मधुर फळांनी भरलेली फांदीं,

शांतपणे वाहणाऱ्या वाऱ्याचे साथीदार,

पाखरांच्या घरटी उराशी सांभाळणारे वृक्ष 

आपल्याला आवाहन करीत आहोत.

कारण आमच्या माथ्यावर आता कुऱ्हाडीची सावली भासू लागली आहे,

आमच्या मुळांना माती तुटत असल्याची वेदना जाणवू लागली आहे,आणि आमच्या पानांवर थरथरणारी भीती उतरू लागली आहे.

प्रभू…

व्यवस्था नावाच्या अव्यवस्थेने जाहीर केले आहे की तपोवन भागातील झाडे कापली जाणार आहेत.

धरणीवरील सर्वात शांत, संयमी आणि निःस्वार्थ जीवावर ही कसली शिक्षा?

 प्रभू…

पहिल्या कुऱ्हाडीचा वार बसला की आमच्या खोडातून पांढरे दुधासारखे रसाचे थेंब बाहेर पडतात.

हे रक्तच आहे आमचे!

ते पाहून आमच्या शेजारची झाडेसुद्धा दचकून जातात.

आमच्या फांद्यांवर घरटी बांधलेल्या चिमण्या घाबरून पळतात.

पाखरांची अंडी फुटतात.

 किलबिल गप्प होते.

खाली धावत आलेली खार तिच्या बाळांना उचलून इकडे-तिकडे पळताना थरथरते.

शेकडो कीटक आमच्या हरित अंगणात रोज घर करतात.

आम्ही ओरडूही शकत नाही, प्रभू!

आम्ही आवाज काढला तरही मानवांच्या कानात पोहोचत नाही.

आमची वेदना फक्त शब्दांमध्ये नाही,

ती वाऱ्यात दडलेली कुजबुज आहे…

पानांत हरवलेल्या थरथरी आहेत…

मुळांमध्ये साचलेली तडफड आहे…

🌿 प्रभू, तुम्ही वनवासात होता तेव्हा आम्ही तुमचेच होतो…

आठवा प्रभू,

सीतामातेला त्रास झाला तेव्हा तिने आमच्या सावलीत विसावा घेतला.लक्ष्मणाने धनुष्यबाण सराव आमच्या वनात केला.

आपण स्वतः रामायणाचे अनेक अध्याय आमच्या हिरव्यागार आकाशाखालीच जगलात.

ज्या वनाने आपल्याला म्हणजेच साक्षात प्रभू रामांसह दुःख, आनंद अनुभवला ,तेच वन आज आपल्याच म्हणवणाऱ्या काही राम नामाचा खोटा जाप करणाऱ्यांकडूनच संपवले जात आहे.

आमचं अस्तित्व म्हणजे केवळ एक हिरवे झाड नाही,तर हजारो प्राण्यांचा जीव आहे,

लाखो श्वासांचे भविष्य आहे,

धरतीच्या तापमानाला वाचवणारी छत्रछाया आहे.

प्रभू…

आमच्या फांद्यांवरच्या नाजूक घरट्यांना कोणता तंबू पर्याय ठरू शकतो ? आमच्या खाली वाढणाऱ्या औषधी वनस्पतीना कोण सांभाळणार ? वनातील शांतता कुठे जाणार ?

मानवांच्या तंबूंना दोन दिवस सावली हवी,

पण आम्ही तर शेकडो वर्षे त्यांना सावली देतो.

मग आम्हालाच का पाडले जाणार?

🌿 आम्ही गुन्हेगार नाही, प्रभू…

ना आम्ही कोणाला इजा करतो,

ना आवाज करतो,

ना भांडतो.

आम्ही जगभरातल्या सर्व प्राण्यांना घर देतो,

हवा देतो,

अन्न देतो.

आम्ही तर धरणीचे सर्वात शांत, सर्वात संयमी पुत्र आहोत,

तरीही का ? किंवा मग म्हणूनच आज आम्हाला कत्तलीची शिक्षा ठोठावली जात आहे....?

🌳 मातीच्या कोंदणात झोपण्यापूर्वी आमची विनंती…

प्रभू,

जर आमची घरे नष्ट झाली तर

पावसाचे ढग रडतील,

नद्या उरल्या-सरल्या पाण्यात आक्रंदतील,

हवा कोरडी होऊन जखमी होईल,

धरतीचे पोट तापेल,

आणि माणसांचे जग माणसंमुळेच उद्ध्वस्त होईल.

🌿 प्रभू रामचंद्र, आम्ही आपलीच लेकरं…

आम्हाला वाचवा.

आम्हाला उभं राहू द्या.

आमच्या मुळांना जिवंत राहू द्या.

आमच्या वरचढ फांद्यांना पुन्हा सूर्य पाहू द्या.

आमच्या पानांना पुन्हा वाऱ्यात गाणं गाऊ द्या.🌿

 जगतगुरु संत तुकाराम महाराज म्हणतात “वृक्षवल्ली आम्हा सोयरे वनचरे”, म्हणजे वृक्ष, वेली, वनातील सर्व जीव हे आपले सोयरे-संबंधी, आपली नाती आहेत. हे केवळ अध्यात्मिक विधान नसून पर्यावरणशास्त्र (Ecology) ही हेच सांगते.सर्व जीव परस्परांवर अवलंबून आहेत, कोणताही जीव एकटा जगू शकत नाही. 

मऊ मेणाहूनि आह्मी विष्णुदास । कठिण वज्रास भेदूं ऐसे ॥१॥

मेले जित असों निजोनियां जागे ।                                    जो जो जो जें मागे तें तें देऊं ॥ध्रु.॥                                    भले तरि देऊं कासेची लंगोटी ।                                    नाठाळाचे माथी हाणू काठी। 

 या जगद्गुरु संत तुकाराम महाराजांच्या अभंगातील ओव्या जरी आम्हास ठाऊक असल्या तरी मानव जातीच्या अस्तित्वातलाच सुरुंग लावण्याच्या या अमानवी, अविचारीपणाच करायचं काय? हे तुम्हीच ठरवा प्रभू, कारण साधूच्या खोट्या वेशात आलेल्या रावणाला याच तपोवनातून माता सीतांच अपहरण केलं होतं त्यावेळी त्याच्या दुष्कृत्याचा शेवट आपणच केला होता म्हणून ही आर्त हाक.

 आपल्या दैवी, नैसर्गिक न्यायाच्या प्रतीक्षेत आपल्याच अस्तित्वाच रूप,'आम्ही तपोवन'.