श्वासातलं अंतर....
मृत्यूशय्येवर असलेल्या लेकराची जन्मदात्याला आर्त हाक.
ll श्वासातलं अंतर. ll
रक्ताच्या प्रत्येक थेंबासाठी श्वास गुदमरतोय आणि बागेतल्या फुलांसोबत बघा, लळा माझा वाढतोय..
पप्पा तुम्हांला माझ्या दोन श्वासातलं अंतर वाढवायचंय..
आईचं शहाणा बाळ म्हणताना पाणावलेले डोळे अस्वस्थ करताय.. उगवणारा प्रत्येक सुर्य जगण्यासाठी खुणावतोय.. पप्पा तुम्हांला माझ्या दोन श्वासातलं अंतर वाढवायचंय..
श्रावणातल्या ऊन-पावसाचा खेळ अन् इंद्रधनुष्याचे आभाळातून रंग उधळणं डोळे भरून पाहायचयं... पप्पा तुम्हांला माझ्या दोन श्वासातलं अंतर वाढवायचंय...
कळी उमलून कस होतं फुल, रात्रीतन गवतावर कसे येतात दव आणि आपल्या अंगणातलं पिंपळाचे रोप झाड होताना बघायचंय
पप्पा तुम्हांला माझ्या दोन श्वासातलं अंतर वाढवायचंय...
डिजिटलच्या नव्या युगात आजीची गोष्ट, आजोबांसोबतच खेळणं, दीदीचा हसणं डाउनलोड करायचंय,आईचं रडणं कायमच डिलीट करायचंय.. पप्पा तुम्हांला माझ्या दोन श्वासातलं अंतर वाढवायचंय....
एवढं सारं बोलून दम लागतोय अन् मरणाच्या वाटेवर जगण्याचा फाटा एक दिसतोय.. पप्पा तुम्हांला माझ्या दोन श्वासातलं अंतर वाढवायचंय...
तुमचाच छकुला
सारखे उच्चार असलेले किंवा उच्चारणात अगदी बारीकसा फरक असणारे भिन्न शब्द असतात, पण त्यांचे अर्थ मात्र सारखे नसतात अशा शब्दांना *Homonym (हाॅमनिम)* म्हणतात. चला तर मग आजच्या लर्निंग फ्रॉम होमाच्या भागात उदाहरणांसह जाणून घेऊयात काही शब्द.
*Except-एक्स्पेक्ट- शिवाय, व्यतिरिक्त, वगळता, अपवाद,* उदाहरणार्थ. No one is ready except Tope Sir. टोपेसरांखेरीज कोणीही तयार नाही.
*Expect-एक्सेप्ट- अपेक्षा करणे* उदाहरणार्थ we expect the decision.आम्ही निर्णयाची अपेक्षा करतो.
*Accept-अॅक्सेप्ट- स्वीकार करणे, मान्य करणे* Group head please accept the decision.गट प्रमुख कृपया निर्णय स्वीकारा.
______________________________________________ संवादाच्या माध्यमातून हे आणखी सोप्या पद्धतीने जाणून घेऊयात..
विजय सर: शैलेश सर शेवटी काल संध्याकाळी एकदाचा निर्णय झाला.
शैलेश सर: विजय दादा आपण हे expect ( एक्स्पेक्ट) करत होतो पण Except (एक्सेप्ट) Some people काहींना ते Accept अॅक्सेप्टच नव्हतं.
सारखे उच्चार असलेले किंवा उच्चारणात अगदी बारीकसा फरक असणारे भिन्न शब्द असतात, पण त्यांचे अर्थ मात्र सारखे नसतात अशा शब्दांना Homonym (हाॅमनिम) म्हणतात.तर स्पेलिंग वेगवेगळे पण उच्चारण सारखे असणाऱ्या शब्दांना '
Homophones होमोफोंन्स' म्हणतात.
चला तर मग आजच्या लर्निंग फ्रॉम होमाच्या भागात उदाहरणांसह जाणून घेऊयात काही शब्द.
✍️ शैलेश सर.
1) Right - राइट- योग्य,बरोबर
2) Right - राइट - उजवी बाजू
3) Right - राइट - हक्क ,अधिकार
4) Write - राइट - लिही, लिहिणे
👉 The man sitting in the *right* is *right* because he *writes* about his *rights.*
*उजवीकडे* बसलेला माणूस *बरोबर/योग्य* आहे कारण तो आपल्या *हक्कांबद्दल* *लिहितो.*
_______________________________________
1)Add - ऍड *जोडणे मिळविणे भर घालणे*
2) Ad - ऍड- *जाहिरात*
3) Aid - ऍड ऐड- *सहायता मदत साधन.*
4) Ad -ऍड- *इसवी सन* (इतिहासातील कलखंडांचा उल्लेख करतांना ख्रिस्ताच्या जन्मानंतरच्या तारखांपूर्वी वापरले जाते ) उदा. *AD 1857 म्हणजेच इसवी सन १८५७*
या ठिकाणी AD म्हणजे Anno Domini अँनो डोमिनाय Uk अँनो डॉमिनी US
👉 *In Ad 1970 Ad helped them to add better selling results it was best aid by Ad.Shirsath*
*इसवी सन १९७० मध्ये जाहिरातीने त्यांना चांगले विक्री परिणाम जोडण्यास मदत केली ती अ‍ॅड.शिरसाठ यांनी केलेली सर्वोत्तम मदत होती.*
_______________________________________
1) Ail - इल/ ऐल - *आजारी*
2) Ale - इल/ ऐल - *एक बिअरचा प्रकार ₹* (फळाची गुळचट चव असणारा बियर या पेयाचा एक प्रकार)
*To be under a person's thumb =* to be unduly under a person's control- *एखाद्याच्या वर्चस्वाखाली असणे.*
All the team members are under the thumb of .संघातील सर्व सदस्य सावधगिरी आहेत. ______________________________________________To spread like wild fire -* to circulate with astonishing speed. *बातमी वा-यासारखे पसरणे.वनव्यासारखी पसरणे.*
The news of pendamic was spread like wild fire.👉साथीच्या आजाराची बातमी वनव्या सारखी पसरली होती./साथीच्या आजाराची बातमी जंगलातील आगीसारखी पसरली होती.
*Astonishing -* *आश्चर्यकारक,धक्कादायक.*
The fact is *astonishing.*
वस्तुस्थिती *धक्कादायक* आहे. shaileshshirsath.blogspot.com
सारखे उच्चार असलेले किंवा उच्चारणात अगदी बारीकसा फरक असणारे भिन्न शब्द असतात, पण त्यांचे अर्थ मात्र सारखे नसतात अशा शब्दांना *Homonym (हाॅमनिम)* म्हणतात. चला तर मग आजच्या लर्निंग फ्रॉम होमाच्या भागात उदाहरणांसह जाणून घेऊयात काही शब्द.
*Except-एक्स्पेक्ट- शिवाय, व्यतिरिक्त, वगळता, अपवाद,* उदाहरणार्थ. No one is ready except Tope Sir. टोपेसरांखेरीज कोणीही तयार नाही.
*Expect-एक्सेप्ट- अपेक्षा करणे* उदाहरणार्थ we expect the decision.आम्ही निर्णयाची अपेक्षा करतो.
*Accept-अॅक्सेप्ट- स्वीकार करणे, मान्य करणे* Group head please accept the decision.गट प्रमुख कृपया निर्णय स्वीकारा. ___________________________________________________ संवादाच्या माध्यमातून हे आणखी सोप्या पद्धतीने जाणून घेऊयात..
विजय सर: शैलेश सर शेवटी काल संध्याकाळी एकदाचा निर्णय झाला.
शैलेश सर: विजय दादा आपण हे expect ( एक्स्पेक्ट) करत होतो पण Except (एक्सेप्ट) Some people काहींना ते Accept अॅक्सेप्टच नव्हतं.
विद्यार्थ्यांच्या अंगी असलेल्या संगीत,क्रीडा,सृजनशीलता, नेतृत्व,वक्तृत्व,चित्रकला यासह इतर क्षेत्रातील सर्वांगिन गुण आणि कौशल्यावर शिष्यवृत्ती परीक्षा आहे काय? तर याच उत्तर नाही असं आहे.(२१ व्या शतकात तरी स्कॉलर शब्दाची व्याप्ती खुप मोठी असलीच पाहिजे..)
या प्रक्रियेतून जो केवळ अभ्यासात हुशार त्यालाच स्कॉलरशिप मिळणार.
स्कॉलरशिप परीक्षेत आपण सर्व विद्यार्थ्यांना पास करणार आहोत का? याचंही उत्तर नाही असआहे. परीक्षेचा निकाल पात्र किंवा अपात्र असा येणार.. याचा दुसरा अर्थ ज्या विद्यार्थ्यांना आपण पास करत आहोत ( इयत्ता पहिली ते आठवी) त्या विद्यार्थ्यांना मात्र स्कॉलरशिप परीक्षा अपात्र ठरवणार. विद्यार्थ्यांच्या बालमनाचा विचार करूनच विद्यार्थ्यांना पहिली ते आठवीच्या वर्गात पास करण्याचा निर्णय घेतला आहे कारण विद्यार्थी नापास झाल्यावर त्याच्यात न्यूनगंड वाढीस लागून विद्यार्थी एकंदरीतच शिक्षणाच्या प्रवाहातून बाहेर फेकला जाऊ शकतो. विद्यार्थ्यांच्या मनावर होणाऱ्या परिणामांचा विचार करता आपण मूल्यमापनात विद्यार्थ्यांचा गुणानुक्रमांकही काढत नाही कारण विद्यार्थ्यांमध्ये मी पहिला दुसरा तिसरा सर्वात शेवटच्या क्रमांकावर आहे अशी भावना निर्माण होऊ शकते. मग स्कॉलरशिप परीक्षेत अपात्र ठरलेल्या विद्यार्थ्यांच्या मनावर काय परिणाम होईल याचा विचार केला जात नाही. म्हणजेच कॉलरशिप परीक्षा ही मूल्यमापनाच्या सध्या अस्तित्वात असलेल्या तत्वाशी पूर्णतः विसंगत आहे.हे सारं मुल्यमापनातील विसंगती स्पष्ट करण्यास पुरेस आहे.
शालेय शिक्षणात स्पर्धा परीक्षा असाव्यात ?
शालेय शिक्षण संपल्यावर महाविद्यालयीन शिक्षणात स्पर्धापरीक्षा असू शकतात परंतु शालेय शिक्षणात स्पर्धा परीक्षा नसाव्यात किंबहुना सक्तीच्या तरी नसाव्यात कुठल्याही प्रकारची अवास्तव स्पर्धा न करता आनंददायी पद्धतीने सहज शिक्षण असावे.
मुळातच शालेय शिक्षण हे विद्यार्थ्यांच्याच्या अंगी असलेले सर्वांगीण गुण शोधण्यासाठीची व्यवस्था आहे, त्यांच्यात केवळ बौद्धिक स्मरणशक्तीच्या आधारे पात्र अपात्र करण्याची व्यवस्था नसावी किंबहुना ती तशी नाहीच.आकारिक मूल्यमापनाच्या दैनंदिनी निरीक्षकांसह इतर क्षेत्रांच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण गुणाचा विचार मांडला गेला आहे.परंतु या प्रकारच्या परीक्षा या शालेय शिक्षणात विद्यार्थ्यांची वर्गवारी करीत आहेत दुर्दैवानं त्यात स्मरणशक्तीचा विचार अधिक केला जातो.
विद्यार्थ्यांना आपल्याला थोडं शिकवायच आहे आणि त्यांच्यात लपलेल्या गुणांना अधिक वाव देऊन शिक्षका पेक्षाही सुलभकाचे काम करायचे आहेे. शिक्षण घेतांंना विद्यार्थ्यांनी ते सहज आणि आनंददायी पद्धतीने घेणे अपेक्षित आहे स्पर्धा म्हटली की ताण तणाव येणारच किमान स्पर्धेचा ताण तणाव घेणे तरी ऐच्छिक असाव. शिक्षण ही आनंददायी प्रक्रिया आहे कुठल्याही प्रकारची कॉम्पिटिशन अर्थात स्पर्धा नाही, म्हणून शालेय शिक्षणात स्पर्धा परीक्षा असाव्यात की नसाव्यात, की त्या विद्यार्थी, पालक आणि शिक्षक एकत्रित विचारांनी ऐच्छिक असाव्यात याचा विचार करणेही आवश्यक आहे.
व्यवसायिक शिक्षण असावे शिक्षणाच्या स्पर्धेतून निर्माण होणारं शिक्षणाचे व्यवसायीकरण असू नये.
खरे म्हणजे सर्व प्रकारचे शिक्षण आणि आरोग्य सुविधा या मोफत किंवा अत्यंत माफक असल्या पाहिजे, शिक्षणातील स्पर्धांमुळे शिक्षणात व्यवसायीकरण झाले आहे. एवढ्या शिक्षणातील स्पर्धा असल्यावरही आज देशात आरोग्य सुविधांमध्ये काम करणाऱ्यांचा तुटवडा भासत आहे. एवढ्या मोठ्या प्रमाणात अभियांत्रिकी महाविद्यालये देशात असल्यावरही गणपती आणि दिवाळीला आपण लाइटिंग चायनाचीच घेतोय, बाजारातील साध्या वीस ते पंचवीस रुपयाच्या पायतानापासून महागड्या वस्तू मोठ्या प्रमाणात आपण परदेशातून आयात करतोय आपल्या देशाच्या एकूण आर्थिक बाबतीत अनेक घटकांचा समावेश असला तरी शिक्षण हा महत्वाचा घटक त्याच्या मुळाशी आहे.
कारण विकसित देशांमधील आर्थिक वृद्धी शैक्षणिक ध्येयधोरणांवर आधारित आहे आणि शैक्षणिक धोरणात कौशल्यास महत्त्व आहे, शिक्षणातील स्पर्धेस नाही, म्हणून आपण ज्या देशातून इलेक्ट्रॉनिक्स वस्तू आयात करतोय त्या देशातील शालेय विद्यार्थी सुद्धा घरातील इलेक्ट्रॉनिक आणि इलेक्ट्रिकल कामे स्वतः करु शकतात. आपल्याकडे मात्र आपण दैनंदिन उपयोगात येणारे व्यवहारिक काम न करता किंवा करू देता केवळ परीक्षेसाठी उपयोगी असणारे मार्क्स वाढवून देणार या घटकांचा अभ्यास करतो.शिक्षणातील स्पर्धेतून वैद्यकीय प्रवेश - त्यानंतर व्यावसायिक स्पर्धा - आणि मग आता औषध उपचार मिळण्यासाठी रांगेत उभा राहून उपचार घेण्याची स्पर्धा... अशा दृष्टचक्रात आपण कसे अडकलो आहोत याचाही विचार करावा लागेल...✍️
प्रिय नातवांनो,तुमच्या घरात बाबासाहेबांची तसबीर ? उत्तर तुमच्याकडेही असाव म्हणून हा पत्र प्रपंच...
'JAI BHIM' (Dr.Babasaheb Ambedkar ) A Success Password of Humanity and Social Justice.
थोतांडाला, बुवाबाजीला आणि फसव्या चमत्काराला नमस्कार करताना कुठलाही विवेकी विचार आणि प्रश्न न करणारे जेव्हा तुम्हाला तुमच्या घरात बाबासाहेबांची प्रतिमा का, कशी ? असा प्रश्न विचारतील तेव्हा त्यांना आवर्जून सांगा
महिला सक्षमीकरण आणि एकंदरीतच मानवतावादाच सक्षमीकरण म्हणजेच विश्वरत्न बोधिसत्व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर. त्यांना हेही सांगा की पुरुषांप्रमाणे स्त्रियांना मतदानाचा अधिकार प्राप्त झाला आहे. कदाचित याचं तुम्हाला फार विशेष वाटणार नाही परंतु अमेरिकेत महिलांना मतदानाचा अधिकार मिळण्यासाठी 123 वर्षं लागली. ब्रिटनमधल्या महिलांना हा हक्क मिळायला 100 वर्षं वाट पाहावी लागली.स्वित्झर्लंडच्या काही भागात महिलांना मत देण्याचा अधिकार आपल्या नंतर खूप उशिरा 1974 साली मिळाला.सौदी अरेबियात महिलांना मतदानाचा अधिकार तेथील स्थानिक संस्थांच्या निवडणुकीत 2015 ला मिळाला. याउलट भारतीय महिलांना देशाला स्वातंत्र्य मिळालं त्यादिवशीच मतदानाचा अधिकार मिळाला.हिंदू कोड बिलाच्या माध्यमातून महिलांच्या अधिकारासाठी आग्रही असणाऱ्या बाबासाहेबांनी समस्त महिलांच्या अधिकारासाठी आपल्या कायदे मंत्रिपदाचा राजीनामा देखील दिला होता
1950 मध्ये आपल्या भारताला स्वत:ची राज्यघटना मिळाली धार्मिक आणि जातीय भेदभाव तसेच स्त्री-पुरुष असा भेदभाव नाकारून आणि लोकशाही मूल्य जोपासण्यासाठी मानवतावादी दृष्टिकोनातून सर्वांना मतदानाचा अधिकार डॉक्टर बाबासाहेब आंबेडकर,पंडित जवाहरलाल नेहरू यांसारख्या तात्कालीन नेतृत्वांच्या प्रयत्नातून मिळाला.
स्त्री-पुरुष,गरीब-श्रीमंत,शिक्षित-अशिक्षित, वर्णव्यवस्थेवर आधारित किंवा जातीय आणि आणि धार्मिक भेदभाव न ठेवता सर्व भारतीयांना मतदानाचा अधिकार बहाल करून लोकशाहीचा विचार 1951 च्या पहिल्या सार्वत्रिक निवडणुकांपूर्वीच झाला होता याची त्यांना मुद्दाम आठवण करून द्या.
अनेक जाती, धर्म, पंथ, प्रांत, भाषा, भौगोलिक विविधता असणाऱ्या देशाला एकत्र बांधून ठेवण्याचे कार्य भारतीय संविधानाने केलेले आहे.
प्रिय नातवांनो हेही समजून घ्या आणि समजावून सांगा की वैज्ञानिक दृष्टिकोन, विवेकवाद तार्किक विचार समतेचा अर्थ समजून घेणारी ग्रंथ आणि पुस्तके यांचे वाचन करा. समतावादी विचारवंतांचे साहित्य अवश्य वाचा. आपण जर वैज्ञानिक दृष्टिकोन नाकारणाऱ्या काल्पनिक चमत्काराला नमस्कार करणाऱ्या कपोल कल्पित,भंपक काल्पनिक भाकडकथांचे वाचन करणार असाल तर मग आपलं प्रबोधन होणे कठीण आहे कारण असं चिकित्सेला, वैज्ञानिक दृष्टीकोनाला नाकारणारे साहित्य वाचन आपल्याला बौद्धिक गुलामगिरीकडे नेत असते.
नातवांनो ज्या लोकांना वाचायला, अभ्यास करायला खरा इतिहास समजून घ्यायला वेळच नाही अशा आपल्या बांधवांपर्यंत डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे आणि विशेषतः फुले,शाहू,आंबेडकर,राजाराम मोहन रॉय यांच्यासारख्या कर्त्या सुधारणावादी महामानवांचे विचार पोहोचवूया.
दुर्दैवाने भारतात असंख्य लोकांना डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कळालेच नाही तसे पाहिले तर जगात जिथे जिथे भेदभाव आहे, समतेचा अभाव आहे अशा ठिकाणी तिथल्या मानवी मूल्यांच्या लढ्यासाठी, न्याय हक्कासाठी, प्रत्येक व्यक्तीसाठी डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर अखंड प्रेरणास्त्रोत आहेत.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर वंचितांचे नेतृत्व करणारे महामानव आहेत,कारण त्यांनी वर्णव्यवस्थेतील सर्व जातींचा सर्व धर्मातील स्त्रियांचा तसेच ओबीसींचा सर्वप्रथम विचार केला मग स्वतःच्या जातीचा.असे असल्यावरही आज बहुजनांच्या घरात बाबासाहेबांच्या तसबीरी आहेत का ? याचा ज्यांनी त्यांनी विचार करावा. आता बाबासाहेब आमच्या हृदयात आहेत तसबीरी घरात लावण्याची गरज काय? असा न पटणारा युक्तिवाद ही मंडळी करू शकतात कारण अशी माणसं जाती जातीत महापुरुषांची प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्ष विभागणीच करतात आणि स्वतःच्या जातीशी संबंधित असणाऱ्या महापुरुषांच्या प्रतिमा मात्र आवर्जून घरात स्थापित करतात.आजही आपण कुणाच्याही घरात जाऊन तिथे असणार्‍या प्रतिमांवरून त्यांची जात ओळखू शकतो. याला काही ठिकाणी अपवादही असेल परंतु तेही अपवादानेच हे खेदाने नमूद करावसं वाटतं.
आपल्या देशाबाबत विचार करायचा झाल्यास ओबीसींसह सर्व समाज घटकांचे, सर्व महिलांचे ,एकंदरीतच मानवतेचे मसीहा म्हणजे विश्वरत्न,आधुनिक जगाचे खरे नायक डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर हेच आहेत. खरं पाहता ओबीसींना बाबासाहेबांनी स्वतःच्या जाती आधी ओबीसींसाठीचे आरक्षण दिले. कळत नकळत काही समाज घटक स्वतःला मागासवर्गीय बांधवांपेक्षा वेगळे आणि उच्च समजण्याची चूक करतात.
देशातील सर्वच महामानवांना, समाज सुधारकांना जातीपातीत न विभागता जातीअंताचे मार्गदर्शक म्हणून जाणून घेणं महत्त्वाचं आहे,कारण हा लढा जातीपातींचा नसून मानवीय मूल्यांचा लढा आहे असं मला व्यक्तिशः वाटतं.
महात्मा ज्योतिबा फुले यांना गुरु मानणारे आणि त्यांच्या सामाजिक विचारांवर कार्य करणारे डॉक्टर बाबासाहेब आंबेडकरांनी भारतीय महिलांना कायद्याने सक्षमीकरणाच्या वाटा खुल्या करून दिलेल्या आहेत म्हणून भारतीय महिलांचे खऱ्या अर्थाने बाबासाहेब दैवत आहे,ते तर त्यांच्या गळ्यातील ज्ञानातंत्राचा ताईतच पाहिजे...✍️ पत्र प्रपंच क्रमशः
या विषयावर मी खूप बोलत असतो लिहीत असतो पण आता या विषयावर दाखवण्यासाठी उत्कृष्ट अशी शॉर्ट फिल्म देखील मिळाली आहे. जी आज दिनांक 17 एप्रिल 2026 मी युट्युब वर बघितली. अतिशय सुंदर अशी निर्मिती आहे 👇Watch. Think. Share. Let’s start the conversation — Why not Babasaheb ? Thanks to Aaplisocialvaahini 🙏 व्हिडिओ आणि चॅनलला लाईक करा सबस्क्राईब करा. 🙏
