Thursday, 6 February 2025

It is increasingly common nowadays for children aged two and a half to three years to be enrolled in pre-school classes. It is crucial for all stakeholders involved in the direct and indirect upbringing of the child (including parents and society) to understand one important thing: are we imposing academic activities (such as studying) on a three-year-old child in the name of school preparation?

The purpose of enrolling children in these classes is related to their nourishment, health, and understanding of the environment, which will naturally develop through play and fun. However, some parents, without understanding the true purpose, insist on giving children delicate tools like pencils and pens, pressuring them to write. Is it appropriate to insist on school preparation like this without considering the proper age for physical (fine motor skills) and mental development?

If establishing a system within the family is not possible, or if school preparation is voluntarily undertaken, it should be done with consideration for the child’s natural movements and nourishment. What kind of effort is this to prepare a three- to four-year-old child for the cutthroat competition in future education? In reality, this is a time for children to develop and be nurtured in a playful and joyful manner with their family members, including parents, grandparents, uncles, aunts, and siblings.

With the industrial revolution, increasing urbanization, and rapidly growing populations, the joint family system (extended family) has become increasingly rare. Unlike in the past, when joint families included grandparents, uncles, and aunts, the absence of such extended families now means there are fewer older family members available to watch over young children or play with them. In nuclear families, where both parents may not always have enough time to spend with their children, parents often turn to alternatives such as daycare or pre-school preparation programs.

If, due to various challenges, some parents are unable to devote time to their children from an early age, when those children grow up and their parents grow old, the children might also be unable to spend time with their elderly parents. As a result, they may seek a senior care facility for them. Just as a daycare serves as a facility for young children, remember that a senior care facility can serve a similar purpose for your elderly parents. Due to the intense pressure of education, children may feel that their childhood, which should have been carefree and joyful, has instead been filled with stress.

We, too, were enrolled in school only after we turned five or six. Until then, we spent our time at home with our grandmother, playing in the dirt, mud, and sand with all our siblings.

Shailesh Shirsath,India.


My Video of December 2022






Tuesday, 4 February 2025

जगाला प्रांतीयवादाचे,कट्टरवादाचे आणि साम्राज्यवादाचे डोहाळे लागले आहेत का ?

 जगाला प्रांतीयवादाचे,कट्टरवादाचे आणि साम्राज्यवादाचे डोहाळे लागले आहेत का ? असा प्रश्न हल्ली निर्माण होतो,अशा प्रकारचे डोहाळे हे विध्वंसाला जन्म देणारे होऊ शकतात.

जगात वेगवेगळ्या ठिकाणी लागणाऱ्या आगी आणि वनवे हे केवळ भौतिकच नाही तर द्वेष, इर्षेचेदेखील आहेत. साम्राज्यवादाच्या वर्चस्वासाठी प्रत्येक राष्ट्राला क्रमांक एक ची महासत्ता व्हायचे आहे..

जगाला भगवान गौतम बुद्धांच्या विश्वशांतीच्या मानवतावादी‌ करुणामयी विचारांची नितांत आवश्यकता आहे. बुद्धांचा विचार जगाला विध्वंसापासून  वाचवू शकेल.कारण जगाला युद्धाची नाही तर बुद्धाची गरज आहे.

प्रिय नातवांनो मी हे पत्र लिहायची सुरुवात २०२४ वर्षाच्या शेवटी केलेली असली  तरी हे पत्र २०२५ च्या सुरुवाती लिहून पूर्ण झाले आहे.

आपल्या देशातील बांधव जेव्हा इतर देशात जातात आणि आपले सण उत्सव तेथे साजरे केल्याचे फोटो, व्हिडिओ पाठवतात त्यावेळेला आपल्याला खूप अभिमान वाटतो. परंतु असंच जर इतर देशातील लोकांनी आपल्या देशात येऊन त्यांचे सण उत्सव साजरे केले तर आपल्याला ते आपल्यावरील आक्रमण वाटतं एवढंच काय पण परकीय लोकांनी आपल्या देशात येऊन जरी त्यांचे सण साजरे केले नाही आणि आपल्याच देशातील लोकांनी इतर देशातील सण साजरे केले तरीदेखील आपल्याला ते आक्रमणाच वाटते. अर्थात हे सर्वांना वाटते असं नाही परंतु असं वाटणाऱ्यांची संख्या दिवसेंदिवस वाढत आहे.अशा प्रकारची मानसिकता असणाऱ्या लोकांची संख्या आपल्या देशाबरोबरच जगातील प्रत्येक देशात वाढत असल्याचे चित्र दिसत आहे. बहुतांश देशातील आक्रमक सांस्कृतिकवाद, प्रांतीयवाद आणि अस्मितेच्या नावाखाली स्वतःच्या संस्कृतीला सर्वोच्च संस्कृती म्हणून इतरांबद्दल द्वेषाची भावना जगातील बहुसंख्य लोकांना वाटू लागली आहे आणि म्हणूनच त्या त्या देशांमध्ये तशा आक्रमक राष्ट्रवादाची पेरणी देखील होत आहे. जे देश अशी भूमिका घेत नाही त्यांच्यावर देखील आता आक्रमकतेचा प्रभाव पडण्याची भीती वाटत आहे.

जगाने आपली संस्कृती स्वीकारावी किंबहुना त्याचा आदर बाळगावा असं वाटत असताना आपणही इतरांच्या संस्कृतीचा आदर बाळगलाच पाहिजे.

आपण आजही जगात कुठल्याही विचारमंचावर गेल्यावर अभिमानाने हे सांगतो की आम्ही बुद्धाच्या भूमीतून आलो आहे. आपण आपली ओळख अशी देत असल्यामुळे आपल्याबद्दल अधिक आश्वासकता जगाला वाटते कारण बुद्धांचा विचार म्हणजे विवेकी विचार जो मानवतावादाच्या करुणामय नजरेतून जगाला विश्वबंधुत्व सांगतो.

परिस्थिती पाहता कधीकधी खालील ओळी सहजच आठवतात..बर्बाद गुलिस्ताँ करने को बस एक ही उल्लू काफ़ी था, हर शाख़ पे उल्लू बैठा है अंजाम-ए-गुलिस्ताँ क्या होगा....

तुम्ही हे पत्र वाचत असताना संपूर्ण जगभरात काय परिस्थिती आहे हे आत्ताच नक्की सांगता येणार नाही परंतु विश्वाला युद्धाची नाही तर बुद्धाची गरज आहे हे मात्र तेवढेच खर.

Let's hope for a world without borders and wars.



Friday, 24 January 2025

राष्ट्रीय मतदार दिवस साजरा.

दिनांक: २४ जानेवारी २०२५

स्थळ: जिल्हा परिषद उच्च प्राथमिक शाळा, शेरी

प्रस्तावना:

राष्ट्रीय मतदाता दिवसाच्या निमित्ताने जिल्हा परिषद उच्च प्राथमिक शाळा, शेरी येथे मुख्याध्यापक तसेच सर्व शिक्षक कर्मचारी यांच्या उपस्थितीत मतदानाच्या महत्त्वावर जनजागृती केली गेली. या कार्यक्रमात मतदाना विषयी प्रतिज्ञा घेण्यात आली तसेच मतदानाचे महत्त्व आणि जनजागृतीवर चर्चा करण्यात आली. राष्ट्रीय मतदाता दिवस हा २५ जानेवारी असला तरी काही कार्यालयांना सुट्टी असल्यामुळे शासकीय परिपत्रकानुसार आज दिनांक २४ जानेवारी २०२५ रोजी सदर कार्यक्रम घेण्यात आला.

कार्यक्रमाची सुरुवात:

कार्यक्रमाची सुरुवात शाळेतील शिक्षक श्री शैलेश शिरसाठ सर यांनी राष्ट्रीय मतदाता दिवसाचे महत्त्व सांगून केली. त्यांनी सर्व उपस्थित शिक्षक कर्मचाऱ्यांना मतदानाचा अधिकार आणि त्याची जबाबदारी यासंदर्भात माहिती सांगितली.

प्रतिज्ञा:


शाळेतील सर्व शिक्षक व कर्मचारी यांनी मतदानाची शपथ घेतली आणि मतदानाच्या प्रक्रियेत सहभागी होण्याचा संकल्प केला. "न्याय्य, पारदर्शक आणि शांततेच्या वातावरणात मतदान करणे, आपल्या देशाच्या प्रगतीसाठी महत्त्वाचे आहे" या विचाराने सर्वांनी प्रतिज्ञा केली.


जनजागृती संदर्भातील चर्चा:

मुख्याध्यापक श्री प्रेमलाल पाटील यांनी आणि शिक्षकांनी मतदार जागृती विषयावर चर्चा केली. त्यांनी विविध मुद्दयांवर विचार मांडले:

मतदान हे प्रत्येक नागरिकाचे अधिकार असून, ते त्याच्या कर्तव्याचा भाग आहे.

प्रत्येक मतदाराने आपल्या मतदानाचा आवाज हक्काने वापरावा.

लोकशाहीमध्ये मतदान ही एक महत्त्वपूर्ण प्रक्रिया आहे ज्याद्वारे आपण सरकार निवडतो.

सर्व वर्गातील नागरिकांना मतदानाचे महत्त्व समजून त्यात सक्रिय सहभाग घेतला पाहिजे.

कार्यक्रमाच्या शेवटी मतदाता जागृतीसाठी घोषणा तयार करण्यात आल्या. या घोषणांचा उद्देश अधिकाधिक नागरिकांना मतदानासाठी प्रेरित करणे होता. काही घोषणांचे उदाहरण:

"मतदान करा, लोकशाहीला बळकटी देऊया!"

"आपल्या मतदानाने देशाची दिशा ठरवा!"

"आपले मतदान, आपला हक्क!"

निष्कर्ष:

हा कार्यक्रम अत्यंत प्रेरणादायक आणि माहितीपूर्ण ठरला. यामुळे शाळेतील शिक्षक व विद्यार्थ्यांमध्ये मतदानाचे महत्त्व आणि त्याचा प्रभाव लक्षात आणला गेला. भविष्यात अधिक लोक मतदान प्रक्रियेत सहभागी होतील, यासाठी शिक्षण, जनजागृती आणि प्रबोधनाचे कार्य सतत चालू ठेवले पाहिजे.



Wednesday, 22 January 2025

जिल्हा परिषद उच्च प्राथमिक शाळा शेरी येथे बाळासाहेब ठाकरे यांची जयंती साजरी.

आज, २३ जानेवारी २०२५ रोजी जिल्हा परिषद उच्च प्राथमिक शाळा शेरी ता. धरणगाव जि.जळगाव येथे शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांची जयंती अत्यंत उत्साहात साजरी करण्यात आली. कार्यक्रमाचे अध्यक्षस्थानी शाळेचे मुख्याध्यापक श्री. प्रेमलाल डिगंबर पाटील होते.

कार्यक्रमाची सुरुवात शाळेच्या विद्यार्थ्यांनी बाळासाहेब ठाकरे यांच्या प्रतिमेला पुष्पांजली अर्पण करून केली. शाळेतील विद्यार्थ्यांनी बाळासाहेब ठाकरे यांच्या जीवनावर प्रकाश टाकला आणि त्यांच्या स्वप्नातील महाराष्ट्राच्या निर्मितीविषयी सुस्पष्ट माहिती दिली.

कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन श्री. शैलेश शिरसाठ सर यांनी केले. शाळेतील शिक्षक विश्वास पाटील तसेच भटू पाटील यांनी बाळासाहेब ठाकरे यांच्या संघर्षमय जीवनाचा आणि त्यांच्या समर्पणाचा उल्लेख केला, तसेच त्यांचे योगदान महाराष्ट्रातील राजकारण व समाजकारणात किती मोठे होते हे सांगितले. शाळेचे मुख्याध्यापक प्रेमलाल पाटील यांनी अध्यक्ष भाषणातून भारतीय स्वातंत्र्यानंतर महाराष्ट्राच्या जडणघडणीमध्ये बाळासाहेब ठाकरे यांनी केलेल्या कार्याची खूप सारी उदाहरणे देऊन मांडणी केली. बाळासाहेब ठाकरे यांच्या स्वप्नातील महाराष्ट्राच्या निर्मितीविषयी सुस्पष्ट माहिती दिली.

कार्यक्रमाच्या शेवटी आभार प्रदर्शन प्रशिक्षणार्थी शिक्षिका श्रीमती दिव्या बेलदार यांनी केले. त्यांनी सर्व उपस्थितांचे आभार मानले आणि कार्यक्रम यशस्वी होण्यासाठी सर्वांचे योगदान महत्त्वाचे असल्याचे सांगितले.

या कार्यक्रमाद्वारे विद्यार्थ्यांना बाळासाहेब ठाकरे यांची विचारधारा आणि त्यांच्या कार्याची ओळख मिळाली, ज्यामुळे त्यांना सामाजिक आणि राष्ट्रीय जबाबदाऱ्या अधिक समजून घेण्यास मदत झाली.

 जिल्हा परिषद उच्च प्राथमिक शाळा शेरी ता.धरणगाव जि.जळगाव येथे सुभाष चंद्र बोस यांची जयंती साजरी.

आज, २३ जानेवारी २०२५ रोजी जिल्हा परिषद उच्च प्राथमिक शाळा शेरी येथे भारतीय स्वातंत्र्य संग्रामातील महान नेते सुभाष चंद्र बोस यांची जयंती उत्साहात साजरी करण्यात आली. कार्यक्रमाचे अध्यक्षस्थानी शाळेचे मुख्याध्यापक श्री. प्रेमलाल दिगंबर पाटील होते.

कार्यक्रमाची सुरुवात मुख्याध्यापक शिक्षक वृंद तसेच शाळेच्या विद्यार्थी-विद्यार्थिनींनी सुभाष चंद्र बोस यांच्या प्रतिमेला पुष्पांजली अर्पण करून केली. 

कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन श्री शैलेश शिरसाठ यांनी केले. शाळेतील शिक्षक विश्वास पाटील यांनी सुभाष चंद्र बोस यांच्या कार्याविषयी सखोल माहिती दिली. शाळेतील शिक्षक भटू पाटील यांनी देखील सुभाष बाबू यांनी देशासाठी परदेशात केलेल्या प्रयत्नांविषयीची सखोल माहिती विद्यार्थ्यांना सांगितली. शाळेचे मुख्याध्यापक प्रेमलाल पाटील सर यांनी सुभाष चंद्र बोस यांच्या संघर्षपूर्ण जीवनाचा आणि देशासाठी केलेल्या बलिदानाचा उल्लेख केला.

कार्यक्रमाच्या शेवटी आभार प्रदर्शन प्रशिक्षणार्थी शिक्षिका दिव्या बेलदार यांनी केले. त्यांनी सर्व उपस्थितांचे आभार मानले आणि कार्यक्रम यशस्वी करण्यात मदत केल्याबद्दल सर्वांचे धन्यवाद दिले.

या कार्यक्रमाद्वारे विद्यार्थ्यांना स्वातंत्र्य संग्रामातील महत्त्वाच्या व्यक्तींच्या कार्याची ओळख मिळाली आणि त्यांना प्रेरणा मिळाली.

Sunday, 12 January 2025

भारतासह जगाला मोठ्या प्रमाणात मानसोपचार तज्ञांची गरज असेल असे चित्र दिसत आहे.

 भारतासह जगाला मोठ्या प्रमाणात मानसोपचार तज्ञांची गरज असेल असे चित्र दिसत आहे. 

शाळा कॉलेजमधल्या उर फुटेस्तोवर धावायला लावणाऱ्या स्पर्धांच्या परीक्षेनंतर गलेलठ्ठ पगार असला तरी वर्क प्रेशर देखील खूप धावायला लावत आहे. प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्षात कामाचे तास देखील वाढत आहे जे आठ तासांपेक्षा अधिक आहेत. हा प्रश्न फक्त कामगारांपुरता मर्यादित नसून ह्या वर्क प्रेशर चा त्रास सर्व थरातील लोकांना येणाऱ्या काळात होऊ शकतो त्यात उच्चार विद्या विभूषितही असू शकतील.

जागतिकीकरणानंतर कामगार कायदे किती प्रमाणात प्रत्यक्ष वापरले जातात याचा वेगळा अभ्यास करता येऊ शकतो, कारण भांडवलशाहीत वाढत जाणारी प्रचंड नफाखोरी कामाचा अतिरिक्त ताण वाढवणारी नक्कीच आहे.त्यातही कार्पोरेट सेक्टर मधील त्याचे प्रमाण अधिक आहे.

कार्पोरेट जगतातील ताणतणावाला जबाबदार कोण ? असा देखील प्रश्न आपल्याला पडायलाच पाहिजे. 

कॉर्पोरेट ताणतणाव हा  नियोक्ता( Employer) व  कर्मचारी (Employee) दोघांच्या वर्तनावर अवलंबून असतो. नफ्यापेक्षा माणसांच्या आरोग्याला प्राधान्य देणे हे दीर्घकालीन यशासाठी आवश्यक आहे.

१. अवास्तव कामाचा भार (Excessive Workload)

रोजचे तास ८–९ ऐवजी १०–१२ तास काम.

२. लक्ष्य आणि परफॉर्मन्सचा दबाव (Performance Pressure)

नोकरी टिकवण्यासाठी किंवा बढतीसाठी अवास्तव लक्ष्य गाठण्याची गरज.

मोजणी फक्त आकडे आणि नफा यावर होणे.

उदाहरण: सेल्स टीमला महिन्याच्या शेवटी १५% जास्त विक्री करायची आहे, नाहीतर बोनस कापला जातो.

कमी वेळेत मोठे लक्ष्य पूर्ण करण्याचा दबाव.

उदाहरण: एका IT कंपनीत प्रोजेक्ट डेडलाईन ३ आठवड्यांनी कमी केल्यामुळे कर्मचारी रात्री उशिरापर्यंत काम करत राहतात, ज्यामुळे मानसिक थकवा वाढतो.

३. काम-जीवन संतुलनाचा अभाव (Work-Life Imbalance)

ऑफिसचे काम घरीही सुरू राहणे (Emails, Calls).

कौटुंबिक व सामाजिक आयुष्याकडे दुर्लक्ष.

उदाहरण: वीकेंडला सुट्टी न घेता सतत प्रोजेक्ट अपडेट्स देणे.

मानसिक आरोग्य हा आरोग्याचा अत्यंत महत्त्वाचा भाग आहे. त्यामुळे मानसोपचार तज्ञ, समुपदेशक (Counsellors) आणि मानसशास्त्रज्ञ यांची भारतासह जगभर मोठ्या प्रमाणात वाढण्याची शक्यता आहे. लोकसंख्येच्या प्रमाणात आपल्याकडे मानसोपचार तज्ञ समुपदेशक यांची पुरेशी संख्या आहे का ? आणि त्याहीपेक्षा महत्त्वाचं म्हणजे आपल्याला स्वतःला,आपल्या आणि आपल्या भोवतालच्या मानसिक आरोग्यासाठी त्यांची खरच गरज असल्याची जाणीवही तेवढीच महत्त्वाची आहे. कारण आपल्याकडे सर्वसाधारणपणे मानसोपचार तज्ञ, समुपदेशक, मानसशास्त्रज्ञ यांच्या मदतीची गरज पडणे म्हणजे तुम्ही वेडे आहात अशीच मांडली जाते.


Saturday, 11 January 2025

 राजमाता जिजाऊ माँसाहेब आणि स्वामी विवेकानंद जयंती उत्सवात साजरी.

जिजाऊ माँसाहेब आणि स्वामी विवेकानंद यांची जयंती जिल्हा परिषद उच्च प्राथमिक शाळा, शेरी, तालुका धरणगाव, जिल्हा जळगाव येथे मोठ्या उत्साहात साजरी करण्यात आली. या कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी शाळेचे मुख्याध्यापक श्री. प्रेमलाल डिगंबर पाटील हे होते.

कार्यक्रमाची सुरुवात दीपप्रज्वलनाने झाली. यानंतर, उपस्थितांनी जिजाऊ माँसाहेब आणि स्वामी विवेकानंद यांच्या प्रतिमेस पुष्पहार अर्पण करून आदरांजली वाहिली. कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन श्री. विश्वास पाटील यांनी प्रभावीपणे केले.

कार्यक्रमात शाळेतील ज्येष्ठ शिक्षिका श्रीमती वंदना पाटील तसेच श्री. भटू पाटील, आणि श्री. शैलेश शिरसाठ यांनी राजमाता जिजाऊ माँ साहेबांच्या प्रेरणादायी जीवनकार्याबाबत आणि स्वामी विवेकानंद यांच्या विचारांबद्दल विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन केले. त्यांच्या मार्गदर्शनाने विद्यार्थ्यांमध्ये आत्मविश्वास आणि राष्ट्रीय भावनेची चेतना निर्माण झाली.

विद्यार्थ्यांनीही या कार्यक्रमात उत्साहाने सहभाग घेतला. त्यांनी राजमाता जिजाऊ  आणि स्वामी विवेकानंद यांच्या जीवनकार्यावर आधारित भाषणे सादर केली. त्यांच्या भाषणांमधून समाजसेवा, शिक्षण, आणि युवाशक्तीचा महत्त्वपूर्ण संदेश उमटला.

मुख्याध्यापक श्री. प्रेमलाल पाटील यांनी आपल्या अध्यक्षीय भाषणातून विद्यार्थ्यांना जिजाऊंच्या कर्तृत्वाची शिकवण आणि विवेकानंदांच्या विचारांचे महत्त्व समजावून सांगितले. त्यांनी विद्यार्थ्यांना अभ्यासाबरोबरच व्यक्तिमत्त्व विकासावरही भर देण्याचे आवाहन केले.

कार्यक्रमाच्या शेवटी प्रशिक्षणार्थी शिक्षिका दिव्या बेलदार यांनी आभार प्रदर्शन केले. अशा प्रकारे, जिजाऊ माँसाहेब आणि स्वामी विवेकानंद यांची जयंती शाळेत प्रेरणादायी वातावरणात साजरी करण्यात आली.